مصرف میوه جات تازه حاوی ویتامین C بویژه لیموشیرین و انار در کاهش بروز حساسیت موثر هستند.
میوه جات مذکور و مصرف قرص های ویتامین C با جلوگیری از ترشح هیستامین توسط گلبول های سفید، در درمان و کاهش بروز علائم حساسیت تاثیر گذار می باشند.وی با بیان اینکه مواد غذایی پروتیئن دار با تحریک بیشتر سیستم ایمنی بدن، علائم بروز حساسیت در فرد را افزایش می دهند، اظهار داشت: لوبیا، تخم مرغ، شیر گاو و صدف های خوراکی از مواد غذایی حساسیت زا هستند و بهتر است افراد مبتلا به حساسیت از مصرف این دسته از مواد غذایی خودداری کنند.
گرد و خاک، مصرف داروهایی همچون "کوتریموکسازول"، "پنی سیلین" و لوازم آرایشی شیمیایی و حتی گیاهی نیز، در بروز حساسیت در فرد موثر هستند.
آمری نیا تاکید کرد: واکنش های حساسیتی در فرد می تواند به صورت خارش گلو و بینی، عطسه، التهابات پوستی (قرمزی، خارش و تورم)، حالت تهوع، اسهال، تب بالا، کهیر، ضعف غیرطبیعی و تنگی نفس بروز کنند.
اگر واکنش حساسیتی به شکل شدید در فرد بروز کند و بموقع درمان نشود، می تواند منجر به مرگ بیمار شود.
تغییر درعادات غذایی به صورت دوره ای، دوری از گرد و خاک و مصرف نکردن لوازم آرایشی تاریخ گذشته و غیربهداشتی، در کاهش بروز علائم حساسیت موثر هستند.
آمری نیا یادآور شد: استفاده از داروهای "آنتی هیستامین" و "ستیریزین" نیز، در درمان حساسیت موثر است اما به دلیل عوارضی همچون خواب آلودگی و کاهش تمرکز باید از مصرف آن در هنگام انجام کارهایی که به دقت زیاد نیاز دارد، خودداری کرد.

عوامل مستعد کننده :
اگر چه آلرژی ممکن است در تمام طول عمر فرد اتفاق بیفتد ،اما معمولا تا 20 سالگی خود را نشان می دهد متوسط سن شروع آلرژی 10 سال است. آلرژی نیز مثل بقیه اختلالاتی که سیستم ایمنی را درگیر می کند می تواند ارثی باشد. در بیشتر از نصف موارد آلرژی ها ، حداقل یک مورد سابقه ابتلا در اعضای خانواده وجود داشته است. اما دربین زنان و مردان تفاوتی از نظر درصد ابتلا وجود ندارد. همچنین نژاد های مختلف هم از این بابت تفاوتی ندارند.
مراقبت اورژانسی: آلرژی ها به خودی خود آنچنان جدی نیستند. اما عفونتهایی مثل عفونت سینوس که با تب ،درد و ترشح زرد یا سبز رنگ بینی مشخص می شوند می توانند علایمی مثل آلرژی داشته باشند. مراقبت از خود: داروهای بدون نسخه ضد آلرژی می توانند موجب راحتی شما شوند. آنتی هیستامین ها می توانند خارش و عطسه ناشی از ازاد شدن هیستامین هایی که بدن در پاسخ به آلرژن ها (عوامل آلرژی زا) تولید می کنند ، متوقف کنند. در واقع آنتی هیستامین ها عمل هیستامین ها را مهار می کنند. در آمریکا داروهای otc زیادی هستند که حاوی دیفن هیدرامین و کلماستین می باشند. اگر چه آنتی هیستامین ها می توانند علایم تب یونجه (آلرژی ) را به حداقل برسانند ، در عوض می توانند موجب خواب الودگی شدید شوند. گاهی بعضی افراد از این داروها بعنوان کمک در به خواب رفتن استفاده می کنند. بعضی از این داروها مثل لوارتادین – ستی ریزین و فگزوفنادین خواب آوری ناچیزی دارند.خشکی دهان نیز یکی دیگر از عوارض شایع آنتی هیستامین هاست.گیجی و تاری دید کمتر شایع هستند. همه ی داروهای آنتی هیستامین بدون نسخه دارای بروشورهای راهنمایی هستند که به بیمار توصیه می کنند در صورت مصرف این داروها از رانندگی و یا انجام کارهایی که نیاز به هشیاری دارد خودداری کنند. بعنوان مثال خلبان ها از کسانی هستند که در مصرف آنتی هیستامین ها باید احتیاط کنند. ممکن است بتوانیم به زور خود را هوشیار نگهداریم ولی در این صورت هم احساس خوبی نداریم و هم اینکه دقت و حساسیت مان مثل قبل از مصرف دارو نیست . ضد احتقانهای موضعی بینی (مثل فنیل افرین و نفازولین واکسی متازولین ) می توانند جلو آبریزش و پرخونی بینی را بگیرند.این داروها باتنگ کردن مویرگهای بینی ،موجب کاهش جریان خون در بینی شده و قرمزی –ورم و آبریزش بینی را تسکین می دهد. بی خوابی – بی قراری واختلال در دفع ادرار از دیگر مشکلات این داروهاست. ضمن اینکه در بعضی افراد، ضد احتقانهای موضعی ممکن است تاثیر چندانی نداشته باشند. در مورد بعضی از فراورده های موضعی بینی مثل فنیل پروپانول آمین (PPA)مطالعاتی انجام گرفته ونشان داده که خطر حمله قلبی در خانمها و نیز خطر بروز خونریزی مغزی را زیادی می کند گر چه احتمال این عوارض بسیار کم است ،ولی خطر مصرف ان در فراورده های ضد سرما خوردگی بدون نسخه بسیار محدود شده است. درمان دارویی: پزشک شما بهترین مرجع برای کسب اطلاعات وانتخاب داروی مناسب می باشد. درمانهای دیگر: نوعی از تزریقات می تواند از طریق افزایش مقاومت سیستم ایمنیف حساسیت شما را به گرده ها کمتر کند.در روش ایمنی درمانی، مقادیر ناچیزی آلرژن های خاص که شما به ان آلرژی دارید ،تزریق شده و بتدریج مقدار آن افزایش می یابد تا به آن تحمل پیدا کنید. این امر ممکن است 3تا 5سال به طول انجامد. طب جایگزینی : بعضی از درمانهای جایگزینی ممکن است بتوانند در درمان آلرژی موثر باشند .بعنوان مثال گزنه می تواند موجب کاهش عطسه –خارش و تورم ناشی از حساسیت ماده اصلی گزنه(quercetin) (کوئرستین)می باشد که قادر به جلوگیری از آزاد شدن هیستامین است. ملاحظات خاص : خانمهای باردار ونیز خانمهایی که به کودک خود شیر می دهند باید قبل از مصرف داروهای ضد حساسیت با پزشک خود مشورت کنند.بعضی از داروها در دوران بارداری منع مصرف دارند وبعضی نیز از طریق شیر به نوزاد می رسند. میزان مصرف کودکان نیز با بزرگسالان متفاوت است .در این مورد با پزشک مشاوره کنید. مهم: در صورتیکه کار دقیق مثل رانندگی –موتور سواری- خیاطی –نجاری و اصولا کارهایی که نیاز به هوشیاری دارند انجام می دهید از مصرف آنتی هیستامین خودداری کنید چون انتی هیستامین می تواند زمان واکنش عضله و عصب را واکنش دهد.
واکسن های موجود در بازار که در برخی کلینیک ها تزریق می شود نه مورد تایید است و نه ثمری دارد چرا که این واکسن ها وارداتی است و ترکیبات آنها با ساختار آلرژی ها موجود در ایران متفاوت است.
برای مثال در یکی از انواع این واکسن ها عصاره درخت بید از کشور کانادا وارد ایران می شود در حالی که بید ایران و بید کانادا با هم تفاوت های اساسی دارند. در واقع آلرژن ه`ایی که از طریق این واکسن ها وارد بدن می شود، مخصوص ایران نیست به همین جهت تاثیری در بهبودی آلرژی افراد ندارد.
گروه تحقیقاتی ساخت این واکسن موفق به تولید واکسنی شده است که فارغ از این که فرد به چه نوع ماده ای حساسیت دارد، آلرژی اش کنترل می شود.
این واکسن نیاز به تزریق مکرر ندارد و 90 درصد آسم کودکان و 85 درصد آسم بزرگسالان را درمان می کند.
واکسن آلرژی ایرانی از ماده ای ساخته شده که مسیر آلرژی را مسدود و تولید ماده IGE که مسبب ایجاد آلرژی است را بلوکه می کند به طوری که فرد دیگر علائم حساسیت را ندارد. این در حالی است که واکسن های خارجی موجود در بازار تنها ایمونوتراپی یا حساسیت زدایی می کنند؛ چرا که واکسن چیزی است که فرد را بعد از تزریق مقاوم می کند ولی این واکسن ها تاثیری در بهبود آلرژی ندارند.
: آلرژی واکنش اغراق آمیز بدن در مقابل ورود برخی مواد حساسیت زا یا آلرژن است که بخشی از آن پایه ژنتیکی دارد.
پس وقتی یک عامل حساسیت زا وارد بدن می شود، IGE ترشح می شود و روی آن بخش از سلول های بدن که در مکانیزم آلرژی نقش دارند قرار می گیرد و علائم فرد شروع می شود.
آلرژی با دارو درمان نمی شود زیرا مواد آلرژی زا بسیار زیادند این در حالی است که پزشکان فقط قرص آنتی هیستامین یا کورتون را تجویز می کنند که آنتی هیستامین کل آلرژی را پوشش نمی دهد و کورتون برای بدن مضر است.
چون آلرژی در آینده تبدیل به آسم می شود، رعایت برخی موارد برای افراد مبتلارا ضروری می داند.
نخستین گام برای افراد مبتلابه آلرژی پرهیز از عوامل حساسیت زاست. این در حالی است که افراد باید بدانند که آیا آلرژی آنها فصلی است یا ژنتیکی. بعد از این مرحله است که وضعیت فرد از نظر نوع علائم باید بررسی شده و IGE بدنشان اندازه گیری شود. ریشه یابی آلرژی نیز گامی بسیار موثر است بویژه در آلرژی هایی که زمینه ارثی دارد.
حضور در محیط های شلوغ و آلوده مثل تهران، نگهداری گل و گیاه و حیوانات، استفاده از اشیاء پشمالو، قرار گرفتن در معرض گردوغبار و دود سیگار و غذاهای حاوی فلفل از جمله مواردی است که افراد مبتلابه آلرژی باید بشدت از آنها پرهیز کنند.

پیشگیری:
انجام آزمایشهای آلرژی میتواند موادی را که فرد به آنها حساسیت دارد مشخص نموده و سپس اقدامات عملی برای اجتناب از نوع گردهای که بیمار به آنها حساسیت دارد به عمل آورد.
سندرم آلرژی غذایی:
برخی مبتلایان به تب یونجه با خوردن انواعی از میوهجات، سبزیجات و آجیل دچار آلرژی غذایی میشوند. این نوع آلرژی سندرم آلرژی غذایی- گرده نیز نامیده میشود.
اینگونه بیماران معمولا اوایل بهار دچار تب یونجه میشوند و سپس با خوردن میوهجات و سبزیجات کم کم دچار خارش و تورم در ناحیه دهان و گلو میگردند.
کسانی که نسبت به گرده درخت توس حساسیت دارند، با خوردن سیب، هلو، هویج، گیلاس، کرفس،فندق، بادام زمینی، و گردو دچار آلرژی غذایی میشوند.
کسانی که نسبت به گرده علفها حساسیت دارند با خوردن گوجه فرنگی، خربزه، و هندوانه آلرژی غذایی پیدا میکنند.
افراد حساس به گرده علف برنجاسف با خوردن سیب ، کرفس و هویج دچار واکنش میشوند.
کسانی که به گرده پیرگیاه آلرژی دارند با خوردن موز، خربزه و عسل حساسیت پیدا میکنند.
مصرف غذاهای کنسروی یا پخته شده واکنشی ایجاد نمیکند و تنها به ناحیه دهان و گلو محدود میماند.
در آلرژی لاتکس یا شیره گیاهی کسانی که به این ماده حساسیت دارند با خوردن میوههایی مثل آوکادو، موز، بلوط و کیوی دچار آلرژی میشوند.

قبل از درمان آلرژی باید مطمئن شد که علایم موجود مربوط به آلرژی فصلی است، عطسه، آبریزش بینی، سوزش و خارش گلو، ریزش اشک از چشمها و برخی علایم سرماخوردگی مانند سردرد از نشانههای آلرژی فصلی است. حملههای آلرژی میتوانند منجر به بروز التهاب در گوش و سینوسها شود. در صورتی که چنین علایمی هر سال در یک زمان مشخص بروز کرده و پس از مدتی به سرماخوردگی عفونی منتهی شود، فرد به آلرژی فصلی مبتلاست.
گزارش علایم به پزشک و انجام معاینات بالینی توسط پزشک برای تشخیص آلرژیهای فصلی را ضروری است . بیماریهای مرتبط با آلرژیهای فصلی شامل رینیت آلرژیک با علایم التهاب مخاط بینی و حلق، کونژکتیویت آلرژیک با علایم قرمزی، سوزش و خارش چشمها و آسم آلرژیک همراه با علایم تنگی نفس و گرفتگی راههای تنفسی و تنفس صدادار بروز میکند.
معمولا درختان بلوط و افرا، گلهای زرد رنگ و قارچها شایعترین مواد آلرژی زا را تولید میکنند، بر لزوم انجام تستهای آلرژیک به منظور شناسایی عامل آلرژی زا : متخصصان آلرژی از آزمایشهای ساده بدون عارضه برای یافتن عامل آلرژیزا استفاده میکنند. حداکثر 15 دقیقه زمان لازم است تا با آزمایش آلرژنهای گوناگون در کلینیکهای تخصصی، عامل مورد نظر شناسایی میشود.
معمولا درمان آلرژی با اجتناب از ماده آلرژن حاصل میشود، زمانی که با انجام آزمایشهای پزشکی عامل حساسیتزا شناسایی شد، دوری از آن ماده فرد را در درمان کامل یاری میکند. معمولا زمانی که گردهها به میزان زیاد در هوا پراکنده میشوند، اجتناب از آنها کار دشواری است اما چند اصل مهم وجود دارد که رعایت آنها به تخفیف علایم کمک میکند.
در تمام شرایط در و پنجرههای خانه و خودرو باید بسته باشد. اگر فرد در محیطی قرار داشته که احتمال نفوذ گردهها در لابهلای موها و لباسهایش وجود دارد، لازم است قبل از خواب حمام کرده و لباسهای خود را تعویض کند. همچنین لازم است از حیوانات کوچک نیز دوری شود. از آنجا که با وجود دوری کردن از مواد آلرژن، باز هم احتمال وجود آنها است، دارو درمانی توصیه میشود.
خوشبختانه داروهای موثری برای درمان انواع آلرژی ها وجود دارد که علایم را کنترل و برطرف میکند. انتخاب نوع و مقدار داروی مناسب تنها در تخصص پزشک است. آنتی هیستامینها بهترین مثال برای دارودرمانی بر ضد آلرژی است. این نوع دارو میزان وسیعی از نشانهها را متوقف میکند. نقش آنها موقتی است و درمان قطعی نیست. اسپریها و قطرهها راههای درمان دارویی دیگری است که مستقیما به موضع اثر میکنند. همچنین تجویز به موقع قطرههای چشمی میتواند به پیشگیری و کنترل علایم کونژکتیویت آلرژیک کمک کند.
شدت و درجات علایم آلرژی در افراد مختلف، متفاوت است، برخی اسپریها حاوی ترکیبات کورتون برای کنترل علایم آلرژی، به صورت موضعی و به منظور کمتر کردن عوارض استفاده از کورتون، استفاده میشود. این اسپریها نباید به صورت مداوم استفاده شود؛ چرا که استفاده طولانی مدت از آنها خشکی مخاط بینی و عوارضی مانند خونریزی را به دنبال دارد. ترکیبات کورومولین نیز حالت پیشگیرانه داشته و کم عارضهتر هستند. این ترکیبات از نظر تسکین علایم، موثر نیستند و در کودکان و زنان باردار و با مدت زمان بیشتری قابل استفاده هستند.
سیستم ایمنی فرد مبتلا به آلرژی به صورت مداوم مشغول به کار است. این در حالی است که این سیستم هیچ نقصی در برنامه کاری خود ندارد. در افرادی که با انجام تستهای آلرژیک، نوع ماده آلرژن مشخص میشود میتوان با گروهی از برنامههای درمانی، حساسیت زدایی کرد؛ به این ترتیب با درمان صورت گرفته موادی در بدن ایجاد میشود که واکنشهای آلرژیک را کنترل کند. حدود یک سوم افرادی که نوع ماده آلرژن در آنها مشخص شده و برای حساسیتزدایی به کلینیکهای آلرژی مراجعه میکنند؛ معمولا به درمان پاسخ مثبت میدهند، در یک سوم مراجعه کنندگان، درمان به صورت ناقص انجام میشود و یک سوم باقی مانده نیز به درمان پاسخ نمیدهند.
در صورتی که آلرژی به ویژه در سنین پایین، درمان نشود میتواند بین 10 تا 20 درصد به آسم تبدیل شود. همچنین عدم درمان آلرژی میتواند پولیپ بینی را سبب شود که پولیپ بینی نیز عوارض دیگری را به دنبال داشته و میتواند در گوش و سینوسها ایجاد مشکل کرده و سینوزیتهای مقاوم به درمانهای معمولی را باعث شود. همچنین عدم درمان به موقع آلرژی میتواند عفونتهای مکرر گوش را به دنبال داشته باشد. بنابراین در عفونتهای مکرر گوش و سینوزیتهای مقاوم به درمان معمولی، باید بیماریهای زمینهای فرد بررسی شود که یکی از این بیماریهای زمینهای میتواند آلرژی باشد.
![]() |
حساسیت در افراد مختلف با توجه به منطقه، نژاد و عوامل وراثتی بسیار متفاوت است و ممکن است هر فردی به نوع خاصی از گرده ها و به یک گیاه و یا حتی به چند گیاه حساسیت داشته باشد. این گرده ها از اوایل بهار تا تیر ماه در هوا پخش می شوند که بیشترین میزان انتشار آن در هوا در «ماه خرداد» است. مقدار این گرده ها در هر روز با روز قبل و با روزهای دیگر فرق می کند. هر گیاه گرده های خود را در زمان مشخصی در هوا منتشر می کند. بعضی از گیاهان دو بار در روز گرده افشانی می کنند یک بار صبح و بار دیگر که هنگام عصر است. مهندس خیری در ارتباط با این که چرا در برخی نواحی و مناطق آب و هوایی میزان ابتلای افراد به آلرژی بیشتر است، می گوید: گرده افشانی در گیاهان سوزنی برگ مانند سرو و کاج به دلیل حجم زیاد گرده ای که تولید می کنند و کرک و پرزهایی که با جدا شدن غلاف جوانه برگ در ابتدای فصل رویش در هوا منتشر می شود، مربوط است. درختانی که گرده های زیادی در هوا پراکنده می کنند مانند: درخت نارون، چنار، زبان گنجشک، درخت فندق، صنوبر و.// بعد از بوجود آمدن برگ ها روی شاخه شروع به گرده افشانی و منتشر شدن آن در هوا می کنند. کپک ها هم به صورت تجمعی روی گیاه قرار می گیرند و «هاگ» این گیاهان در فصل تابستان منجر به حساسیت فصلی می شود.
حساسیت زدایی
عده ای از متخصصان معتقدند تنها با استفاده از داروهای ضدحساسیت می توان حساسیت زدایی کرد. دکتر صفری در این باره می گوید: با استفاده از داروها می توان تا حدی این آلرژی را کم کرد چون مخاط بینی پر از خون است، لذا جذب داروهای ضدحساسیت در این ناحیه بالااست و سریع تر در بهبود بیماری اثر می کند. از این رو بیمارانی که نیاز به درمان دارند بهتر است از اسپری های بینی استفاده کنند. این اسپری ها از شدت یافتن آلرژی و تبدیلش به آسم کم می کند و برای درمان خارش بینی و چشم نیز مؤثر است.وی در ادامه می گوید: البته داروهای ضدحساسیت به صورت تزریقی و یا قرص نیز برای بیمار تجویز می شود که مصرف این داروها در طولانی مدت و بیش از دو هفته به دلیل ایجاد عوارض جانبی توصیه نمی شود.
برای رفع خارش گلو و یا حلق از داروهای ضدخارش مانند «آنتی هیستامین ها» استفاده می شود. در مرحله بعدی درمان اگر از شدت بیماری فرد کم نشد، از بیمار مجدداً تست حساسیت گرفته می شود و با انجام این آزمایش ها و تست ها می توان به حساسیت فرد نسبت به یک ماده غذایی و یا یک عامل تشدیدکننده در محیط زندگی او پی برد و نیز به فرد یادآور شد که این عوامل را از محیط زندگی خود دور کند و با تزریق واکسن و یک درمان طولانی مدت سه تا پنج ساله برای بیمار انجام می شود. بعد از هر تزریق بیمار باید تحت نظر پزشک معالج باشد. البته نقش وراثت و ژنی که در بدن هر فرد نهفته است نیز نباید نادیده گرفته شود زیرا می تواند در بروز و شدت این بیماری اثر داشته باشد.
حساسیت در کودکان
بسیاری از کودکان بر اثر دچار شدن به آلرژی فصل بهار دچار مشکلات بعدی می شوند که گاه این مشکلات تا سال ها با آنها همراه است. دکتر لادن یزدی، متخصص اطفال، در مورد پیشگیری بروز آلرژی در کودکان می گوید: بهترین درمان برای کودکان، پیشگیری لازم قبل از بروز حساسیت است. در کودکان از تماس با عوامل حساسیت زا باید اجتناب کرد. ذرات غبار مانندی که اصطلاحاً «مایت» گفته می شود در هوا پراکنده اند. در اطراف هر کودکی حتی در منزل از پتویی که کودک برای خواب استفاده می کند حاوی پرز است تا عروسک های پرزدار، فرش و گردوغبار خانگی که همگی حساسیت زا هستند. این مواد حساسیت زا با دهان و چشم و بینی کودک در تماس هستند و بیشتر این نواحی را درگیر آلرژی می کنند. دکتر صفری همچنین می گوید: مواد غذایی سرخ کردنی و محرک زا و همچنین مصرف بادام زمینی برای کودک آلرژی زا است. شکلات های رنگی، نوشابه ها نیز به تشدید علائم این بیماری کمک می کند که باید در مواقع بروز آلرژی از مصرف این گونه مواد و خوراکی ها توسط کودکان خودداری شود. او با اشاره به آلرژی زا بودن حیوانات خانگی می گوید: باید حتی المقدور از نگهداشتن پرندگان در منزل اجتناب شود. البته ناگفته نماند مواد استنشاقی مانند انواع سفیدکننده ها و یا شوینده ها کودکان را مستعد آلرژی می کند.
دکتر صفری همچنین درباره پیشگیری عارضه حساسیت فصلی توصیه می کند:
- در منزل از نگهداشتن گل و گیاه در مواقع شدت حساسیت خودداری شود.
- هنگام فصل بهار و گرده افشانی گل ها و گیاهان درها و پنجره های منزل بسته باشد.
- هنگام سوار شدن در اتومبیل پنجره ها بسته باشد.
- در منزل از دستگاه تهویه استفاده شود.
- حتی الامکان افراد با شدت آلرژی بالاهنگام رفتن به پارک ها و طبیعت از نشستن روی چمن ها و علفزارها خودداری کنند.
- و نیز افراد هنگام اتمام کار روزانه و قبل از خوابیدن حتماً استحمام کنند.
نظرات ()

